Cesta: Muzeum / Prohlídka muzea / Mlýnská dolina / Jazykové verze MD / Polsky MD


Młyńska dolina

Młyńska dolina jest najmłodszą częścią muzeum. Dachy jej obiektów witają zwiedzających już podczas przyjazdu i prowadzą ich wzdłuż drogi, aż do Drewnianego miasteczka. Przed wybudowaniem całego zbioru obiektów pojawił się pomysł, aby obok życia codziennego udokumentować także zręczność techniczną oraz próbę wykorzystania wszystkiego, co oferuje przyroda. Z tego względu, bieżąca woda miała wyjątkowe znaczenie. Poza użytkowaniem jej na potrzeby gospodarstwa domowego, stanowiła ona też źródło energii, napędzając proste lub złożone koła wprawiające w ruch mechanizmy poszczególnych maszyn. Rozmieszczenie foluszu, młyna i piły, tzw. „jedynaczki" powiela układ z Wielkich Karlowic, doliny Podcięte, skąd zostały przeniesione wraz z fundamentami. Olejarnia z Brumowa jest przykładem wykorzystywania sił ludzkich do uzyskania potrzebnego oleju z pestek i nasion, zaś kuźnia z Górnej Lidczy dokumentuje pracę zręcznych rzemieślników, pracujących z żelazem.

Dumą całej doliny jest rekonstrukcja kuźni z młotem z Ostrawicy, napędzanej kołem wodnym, której młot i piec pracują dzięki rwącemu nurtowi wody. Układ czynnej kuźni uzupełniają: obiekt wozowni z Ostrawicy ze stałą ekspozycją „Środki transportu na Wołoszczyźnie" i proste zabudowania mieszkalne robotnika leśnego z Trojanowic. Całą kompozycję dopełnia mała dzwonnica z bali drewnianych pochodząca z Dolnej Beczwy. Częścią muzeum jest też celowa rekonstrukcja tzw. „żywego domu" służącego prowadzeniu prezentacji i lekcji w autentycznej scenerii.

Ekspozycja Młyńskiej doliny jest mocno związana ze spuścizną ziemi wołoskiej, która dokumentuje zależności ekonomiczne i socjalne na wsi w regionie Wołoszczyzny. Znajdujące się na terenie skansenu czynne zabudowania przemysłowe stanowią dowód rozwoju specjalizacji gospodarstw wiejskich, ich socjalnego zróżnicowania, a także ciągle rozwijającego się osadnictwa od wieku XVII do przełomu XIX i XX.

Zadaniem Młyńskiej doliny jest prezentowanie prawdziwych zabudowań wraz z ich działającym wyposażeniem tak, aby zwiedzający mogli obserwować: spilśnianie sukna, mielenie zboża, piłowanie desek, tłoczenie oleju, oczyszczanie surowego żelaza, a następnie wyrabianie narzędzi żelaznych.

Dokumentacja i dobór odpowiednich obiektów w terenie zwróciły uwagę na wyjątkowe zgrupowanie budowli wodnych w Wielkich Kralowicach – Podciętym, gdzie również źródła historyczne wspominały o wyjątkowym systemie obróbki dostępnych produktów naturalnych – zboża, drewna, wełny. Układ obiektów potwierdza, że w licznych młynarskich rodzinach zajmowano się także dwiema pozostałymi czynnościami: spilśnianiem sukna i piłowaniem drewna, nawet jeśli młynarz musiał sobie najmować pomocników do pracy lub powierzać ją dorosłym synom.

Obiekt kuźni napędzanej kołem wodnym z młotem i piecem zwraca uwagę na długą tradycję przeróbki rudy żelaza w Beskidach morawsko-śląskich, połączoną z użytkowaniem zabudowań technicznych oraz zapleczem socjalnym pracowników, zapewniających ich funkcjonowanie.

Kuźnia z Górnej Lidczy wraz z ekspozycją rzemiosła kowalskiego i podków prezentuje połączenie wyrobu podków z wiejskim profesjonalnym kowalem, który oprócz podkuwania zwierząt gospodarskich wyrabiał również drobne narzędzia. Razem z olejarnią z Brumowa-Bylnicy prezentują one, na terenie skansenu, wiejskie obiekty techniczne oparte wyłącznie na pracy ludzkich rąk.

W przypadku wszystkich naszych maszyn i urządzeń, niezależnie czy ich mechanizmy są napędzane siłą wody, czy ludzkich rąk, musimy podziwiać obok doskonałości technicznej i pomysłowości konstrukcji, które często przetrwały wiele pokoleń (przykładowo olejarnia pochodzi z XVII wieku), także niesamowite zrozumienie ich wyjściowego materiału konstrukcyjnego – drewna.

Programy, które oferujemy Państwu w czasie trwania sezonu na terenie Młyńskiej doliny są bardzo blisko powiązane z przeróbką naturalnych materiałów, a zwłaszcza z dostatkiem bieżącej wody. Dlatego też mogą Państwo zetknąć się tutaj z cieślami, kowalami, ale również z rybakami.

W celu lepszego przybliżenia życia ludzi w przeszłości, wybudowano w dolinie obiekt z bali drewnianych – tzw. „żywy dom" wzorowany na architekturze ludowej. Umożliwia on, za pomocą prowadzonych w nim zajęć, aktywne zapoznanie się zwiedzających z życiem codziennym naszych przodków.

Wszystkie obiekty techniczne w Młyńskiej dolinie funkcjonują. Wybudowane zostały przy starym kanale wodnym młynówki, z którego woda jest doprowadzana drewnianymi korytami do kół wodnych poszczególnych budynków. Ze względu na możliwości młynówki dolina jest dostępna dla zwiedzających od maja do końca września.

Młyńska dolina jest skansenem budowli technicznych. Na równinie wokół starego kanału wodnego wybudowane zostały od roku 1982: młyn wodny z zabudowaniami gospodarskimi, folusz do produkcji sukna, piła do cięcia desek, olejarnia, kuźnia, kuźnia z młotem wodnym, wozownia, zabudowania mieszkalne robotnika leśnego i interaktywny obiekt tzw. „żywy dom". Poszczególne budowle są, przez swoje godne podziwu mechanizmy wykorzystujące jako napęd siłę wody i rąk ludzkich, unikatowymi dokumentami potwierdzającymi ludzką wynalazczość, szacunek dla naturalnych materiałów oraz talent do wykorzystywania praw przyrody. Po raz kolejny uświadamiamy sobie tutaj wyjątkowe współżycie człowieka i przyrody, trwające wiele pokoleń.

Cały zbiór obiektów: młyna, foluszu, piły, olejarni, kuźni, kuźni z młotem wodnym, wozowni, zabudowań mieszkalnych robotnika leśnego i małej dzwonnicy, dzięki wspólnym powiązaniom nabiera szczególnego znaczenia, umożliwiającego poznanie i zrozumienie życia i ciężkiej pracy naszych przodków.



Jazykové verze

  • Čeština
  • Deutsch
  • English